Ölçek geliştirme · Uyarlama · Geçerlik

Bu ölçeğin ölçtüğüne güvenebilir miyiz?

Bir ölçekten elde edilen puan, ancak maddeler ölçtüğünü iddia ettiği yapıyı ölçüyor, bunu tutarlı biçimde yapıyor ve yanıtlayan herkes için aynı şekilde işliyorsa işe yarar. Ölçek geliştirme, yapının açık bir tanımından yola çıkarak yeni bir ölçme aracı oluşturur. Ölçek uyarlama ise var olan bir aracı yeni bir dile ya da kültüre taşır ve aracın orada da işlediğini yeniden göstermeyi gerektirir.

Sağlık, spor ve eğitim alanlarında hakem değerlendirmesinden geçebilecek bir ölçme aracına ihtiyaç duyan araştırmacılarla çalışıyorum: çalışmanın planlanması, analizlerin seçilmesi ve makaleye girecek güvenirlik ve geçerlik kanıtlarının oluşturulması.

Bir ölçek kaç maddeye ihtiyaç duyar?

Spearman–Brown formülü
Maddelerin birbiriyle ne kadar güçlü ilişkili olduğu. Değer yükseldikçe her madde aynı yapıya dair daha fazla bilgi taşır.
Uzun ölçekler daha güvenilirdir, ancak her ek madde yanıtlayanların zamanından götürür.
İyi
Bu ölçek için beklenen α—
α = .80 için gereken madde sayısı—
α = .90 için gereken madde sayısı—

Maddeler arası korelasyonların eşit olduğu varsayımı altında, Spearman–Brown formülünden (Spearman, 1910; Brown, 1910) elde edilen standartlaştırılmış α: α = k·r̄ / (1 + (k − 1)·r̄). .70 / .80 / .90 çizgileri yaygın olarak kullanılan pratik ölçütlerdir (Nunnally ve Bernstein, 1994), kesin kesme noktaları değildir. Gerçek bir ölçek için faktör yapısı ve geçerlik kanıtları da gerekir; α tek başına yeterli değildir.

α güvenirliği ne zaman olduğundan düşük gösterir? α ile ω →

Yapıdan geçerliği kanıtlanmış ölçeğe

Geliştirme süreci

  1. Yapıyı tanımlama

    Alan yazın taraması ve ölçeğin neyi kapsayıp neyi kapsamayacağını belirleyen yazılı bir tanım.

  2. Madde havuzu

    Gerekenden fazla madde; açık bir yanıt biçimi ve ifade kurallarıyla.

  3. Uzman görüşü

    Alan uzmanlarından kapsam geçerliği değerlendirmesi ve zayıf maddelerin düzeltilmesi.

  4. Ön uygulama

    Madde istatistiklerini, anlaşılırlığı ve yanıt örüntülerini incelemek için ilk örneklem.

  5. Faktör yapısı

    Öngörülen boyutları sınamak için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi (AFA/DFA).

  6. Güvenirlik

    İç tutarlılık, bileşik güvenirlik ve gerektiğinde test-tekrar test.

  7. Ölçme değişmezliği

    Ölçeğin cinsiyet, yaş ya da diğer gruplarda aynı şekilde işlediğinin sınanması.

  8. Raporlama ve yorumlama

    Puanlama yönergesi ve hakemlerin ile kullanıcıların izleyebileceği bir rapor.

Uyarlama çalışmalarında ilk iki adımın yerini çeviri ve geri çeviri, kültürel uygunluk ve dil eşdeğerliği için uzman görüşü ile özgün faktör yapısının yeni örneklemde de geçerli olup olmadığının sınanması alır; bu aşamalarda ITC yönergeleri (International Test Commission, 2017) izlenir. Yukarıdaki sıralama DeVellis ve Thorpe'u (2022) temel alır.

Ölçme araçları ve yayınlar

Çalışmalar

Ölçek geliştirme ve uyarlama çalışmaları

2026

Development of the Esports Orientation Tendency Scale (ESOTS) Yeni ölçek

Birol, S. S., Birol, E., Sirganci, G., et al. · Discover Psychology, 6, 107

Bireylerin e-spora yönelim eğilimini ölçen yeni bir ölçme aracı.

Makaleyi okuyun
2023

Determination of the psychometric properties of the Digital Addiction Scale for Children Psikometrik özellikler

Çimke, S., Gürkan, D. Y., & Sirganci, G. · Journal of Pediatric Nursing, 71, 1–5

Çocuklarda dijital bağımlılığı ölçen bir ölçek için güvenirlik ve geçerlik kanıtları.

Makaleyi okuyun
2023

Psychometric properties of the Sport Imagery Ability Questionnaire (SIAQ) in Turkish culture Uyarlama

Araç Ilgar, E., Sirganci, G., & Cihan, B. B. · CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(2), 455–467

Sporcuların imgeleme yeteneğini ölçen bir anketin Türkçeye uyarlanması.

Makaleyi okuyun
2022

Reliability and validity study of the Rational Drug Use Scale Geçerlik çalışması

Göçer, Ş., Sirganci, G., & Günay, O. · Türkiye Klinikleri Journal of Health Sciences, 7(3), 856–864

Akılcı ilaç kullanımına ilişkin bir ölçek için güvenirlik ve geçerlik kanıtları.

Makaleyi okuyun
2021

A study on validity and reliability of the COVID-19 Anxiety Scale Geçerlik çalışması

Sirganci, G., Ceyhan, O., & Kilic, H. · Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 123–136

COVID-19 salgınına ilişkin kaygıyı ölçen bir ölçek için güvenirlik ve geçerlik kanıtları.

Makaleyi okuyun
2019

A study on validity and reliability of the Sports Engagement Scale Geçerlik çalışması

Cihan, B. B., Ilgar, E. A., & Sırgancı, G. · Gençlik Araştırmaları Dergisi, 7(17), 171–191

Spora bağlılığı ölçen bir ölçek için güvenirlik ve geçerlik kanıtları.

Makaleyi okuyun

Baskıda ve değerlendirmede

2026

Dijital Aşı Okuryazarlığı Ölçeğinin psikometrik özelliklerinin incelenmesi Psikometrik özellikler

Çimke, S., Gürkan, D. Y., & Sirganci, G. · Baskıda, Osmangazi Tıp Dergisi

2026

Adaptation and validation of the Employee Intrapreneurship Scale in the Turkish sport management context Uyarlama

Kahyalar, F., Sirganci, G., Araç Ilgar, E., & Cihan, B. B. · Değerlendirmede, küçük düzeltme istendi · Humanities and Social Sciences Communications (Nature Portfolio)

Ölçme araçlarının ardındaki yöntemler

2022

Ölçek geliştirme sürecinde ölçme değişmezliği

Kitap bölümü · M. Acar Güvendir ve Y. Özer Özkan (Ed.), Tüm yönleriyle ölçek geliştirme süreci içinde (s. 155–182). Pegem Akademi

2021

Determining the factors affecting the psychological distance between categories in the rating scale

Sırgancı, G., & Uyumaz, G. · International Journal of Contemporary Educational Research, 8(3), 178–190

Dereceleme ölçeklerinde yanıt kategorileri arasındaki uzaklığı etkileyen etkenleri inceler.

Makaleyi okuyun
2020

Doğrulayıcı faktör analizi için gerekli örneklem büyüklüğü kaç kişidir?: Bayes yaklaşımı ve maksimum olabilirlik kestirimi

Uyumaz, G., & Sırgancı, G. · OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(32), 5302–5340

Farklı örneklem büyüklüklerinde DFA için Bayesçi kestirim ile maksimum olabilirlik kestirimini karşılaştırır.

Makaleyi okuyun
2018

Davranış ve Duyguları Değerlendirme Ölçeği-2 (BERS-2)'nin kategoriler arasındaki psikometrik uzaklığının incelenmesi

Sali, G., & Sirganci, G. · Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(4), 1217–1226

Makaleyi okuyun

Kaynaklar